Í gærkvöldi var ég að ganni mínu að kafa aðeins í eignarhald og stjórnarsetu hjá Sýn sem á visir, stö2 og fleira, ásamt því að skoðaði ég 20 stærstu hluthafana. Ég held að flestir viti það svo sem, en mér finnst full ástæða til að dregið sé skýrt fram hver staðan er. Heiðrún Lind Marteinsdóttir er framkvæmdastjóri Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi (SFS) og situr auk þess í stjórn Samtaka atvinnulífsins og Sjóvá. Það að framkvæmdastjóri hagsmunasamtaka stórútgerðarinnar sé að sýsla með virkum hætti í stjórn eins af stærstu fjölmiðlafyrirtækjum landsins Sýnar, vekur hjá mér spurningar um sjálfstæði ritstjórnarinnar, frettastofunar, hagsmunarekstur og gagnsæið. Fyrir mitt leyti finnst mér þetta vera bein og skýr hagsmunarekstur gegn óháðri fréttamennsku. Hlutverk Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi er að gæta hagsmuna stórútgerðarinnar, fylgja þeirra stefnu og móta opinbera umræðu um sjávarútvegsmál. Tilgangur óháðs fréttamiðils eins og Vísis er að veita valdafólki, fyrirtækjum og hagsmunasamtökum, þar á meðal SFS, aðhald. Þegar sami einstaklingurinn gætir hagsmuna stórútgerðarinnar annars vegar og situr í stjórn sem mótar umgjörð, mótar umræðu samfélagsins og rekstur stórs fréttamiðils hins vegar, verða eru að verða til risastórir hagsmunaárekstrar. Þannig höfum við stærstu fjölmiðla landsins, moggann og Vísi, undir stjórn eða áhrifum stórútgerðarinnar. Við vitum að stórútgerðin og stórir aðilar tengdir sjávarútvegi eiga stóran hlut í Morgunblaðinu og Mogginn er málpípa stórútgerðarinnar. Útgáfufélag Morgunblaðsins og mbl er Árvakur hf,, en það félag er í eigu eignarhaldsfélagsins Þórsmerkur ehf. Hún situr í stjórn Sýnar og á auk þess 2.000.000 hluti í félaginu í gegnum einkahlutafélag sitt, Módel 79 ehf., samkvæmt heimasíðu Sýnar (https://www.syn.is/um-syn/stjorn-synar). Þetta eru augljóslega beinir fjárhagslegir hagsmunir og hér er ekki bara um að ræða stjórnarsetu, heldur á hún einnig umtalsverðan eignarhlut í fjölmiðlafyrirtækinu. Smá ofan á það eru líka krosstengsl í fjölmiðlaumhverfinu, en eins og tekið er fram á síðu Sýnar hefur hún einnig setið í stjórn RÚV. Mér finnst þetta sýna hversu samofinn og lítill íslenski fjölmiðla-og viðskiptamarkaðurinn er, þar sem sömu einstaklingarnir koma að stjórnun eða stefnumótun á mörgum af helstu fjölmiðlum landsins. Og ég þreytist ekki á að benda á að það er bein lína á milli Sjálfstæðisflokksins og stórútgerðarinnar inn á þing. Þetta er svo augljós valdasamþjöppun og nútíma ólígarkismi.
Og smá útidúr ótengt þessu,
Auk þess finnst mér áhugavert að skoða eignarhaldið hjá Sýn, visir og söðar 2. Fasteignafélagið Reir Verk á um 8,34% hlut í Sýn. Yfirlögfræðingur Reir Verk er Páll Edwald, varaborgarfulltrúi Miðflokksins, en hann er sonur Ara Edwalds, oddvita Miðflokksins í Reykjavík. Félagið Reir Verk kemur að kaupum og þróun á lóðum og fasteignum ásamt uppbyggingu og sölu á íbúðarhúsnæði og öðrum mannvirkjum. Það eru alveg fleiri dæmi þarna inni heimasiðu synar. Þá má einnig nefna að eiginmaður Hildar Björnsdóttur borgarfulltrúa, Jón Skaftason, fór fyrir fjárfestahópnum Gavia Invest sem varð stærsti hluthafi Sýnar og gegndi þar stöðu stjórnarformanns félagsins. En Jón Skaftason er ekki lengur í stjórn hjá Sýn.
Hvað erum við að gera?
I'm tired boss.